PATRON SZKOŁY - KRZYSZTOF KOLBERGER

(ur. 13 sierpnia 1950 zm.7 stycznia 2011)

Krzysztof Kolberger to jeden z najwybitniejszych aktorów polskich scen filmowych i teatralnych.

Był synem Antoniego Kolbergera i Wandy Kolberger (z domu Ostałowskiej). Nazwisko ojca zostało zmienione w 1953 roku, pierwotnie zapisywane było jako Kohlberger. Matka była nauczycielką i pracowała w Domu Prasy, prowadząc klub dziennikarza, natomiast ojciec pochodził ze Lwowa i był inżynierem telekomunikacji w Warszawie.

Dzieciństwo i młodość Krzysztof spędził w Gdańsku Wrzeszczu przy ul. Karłowicza.

“– Terenem naszych zabaw był placyk porośnięty drzewami, wspaniałe topole. Tam odbywały się różne wymyślane przygody. Czasem bawiliśmy się również w jakieś teatrzyki – opowiadał na radiowej antenie.

W latach 1964-1968 uczęszczał do IX Liceum Ogólnokształcącego w Gdańsku, gdzie zdał maturę. W czasie nauki w szkole działał w kabarecie “Syfon”, Klubie Tańca Turniejowego i zespole tańca ludowego. Przewodniczył szkolnemu kołu PCK i był Społecznym Instruktorem Młodzieżowym. Brał również udział w wielu konkursach recytatorskich.

-” To wszystko było przygotowaniem do mojej drogi życiowej - do aktorstwa.” - mówił po latach w wywiadzie udzielonym uczniom “Dziewiątki”, zamieszczonym w publikacji Elżbiety Janickiej “IX Liceum Ogólnokształcące. W 50-lecie działalności”.

Po maturze zdawał egzaminy do warszawskiej Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej, jednak jego nazwisko nie znalazło się na liście przyjętych, ponieważ komisja uznała, że ma martwy wzrok i zeza. Został wpisany na listę dopiero po tym, jak przyniósł zaświadczenie od lekarza o okularach. Studiował na jednym roku m.in. z Ewą Dałkowską, Markiem Kondratem, Jadwigą Jankowską-Cieślak i Jerzym Radziwiłłowiczem.

Po ukończeniu studiów rozpoczął pracę w Teatrze Śląskim w Katowicach, gdzie w 1972 roku zadebiutował rolą Kubusia w Hyde Parku Adama Kreczmara w reżyserii Zbigniewa Bogdańskiego. W 1973 roku otrzymał angaż w Teatrze Narodowym w Warszawie, kierowanym przez Adama Hanuszkiewicza (1973–1982).

Został zapamiętany przede wszystkim jako Wacław / Poeta w Wacława dziejach według poematu Stefana Garczyńskiego (1973), Jasiek w Weselu (1974), Aleksiej Nikołajewicz Bielajew w Miesiącu na wsi (1974), Sawa w Śnie srebrnym Salomei (1977), Alfred w Mężu i żonie (1977), Konrad w Dziadach (1978) i Iwan w Braciach Karamazow (1979).

Krzysztof Kolberger związany był z teatrami: Współczesnym (1982–1987), Dramatycznym (1987–1988), Ateneum (1988–2000), Komedia (1994–1995, 2002), Scena Prezentacje (1996) i Studio im. Stanisława Witkiewicza, gdzie zagrał Kocha w Zachodnim wybrzeżu Bernarda-Marie Koltèsa w reż. Krzysztofa Warlikowskiego (1998) i Trigorina w Mewie Antoniego Czechowa w reż. Zbigniewa Brzozy (2003).

Po latach przerwy powrócił do Teatru Narodowego, gdzie w latach 1999–2011 zagrał m.in. Lucyfera w Wybrałem dziś zaduszne święto wg Samuela Zborowskiego oraz Stańczyka w Weselu Wyspiańskiego w inscenizacji Jerzego Grzegorzewskiego (2000). Jego ostatnią rolą teatralną był brat Franciszek w komedii Shakespeare’a Wiele hałasu o nic w reż. Macieja Prusa (2008).

W stanie wojennym wspierał Prymasowski Komitet Pomocy Osobom Pozbawionym Wolności i ich Rodzinom. Był honorowym przewodniczącym Stowarzyszenia Chorych na Raka Nerki oraz członkiem Honorowego Komitetu Rozwoju Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. Św. Jana z Dukli.

Wyreżyserował album muzyczny dla dzieci pt. Bajki Natalki (wyd. 1988), który jako pierwszy w historii polskiej fonografii zdobył status platynowej płyty. Nagrał też Najpiękniejsze baśnie: Królewna Śnieżka (2002) i Karierę Nikodema Dyzmy Tadeusza Dołęgi Mostowicza (2007).

Za jedno z najważniejszych zadań aktorskich w swojej karierze uważał przeczytanie testamentu Jana Pawła II w czasie żałoby po śmierci papieża w kwietniu 2005 roku. Wystąpił także jako narrator i solista u boku Krystyny Tkacz, Beaty Rybotyckiej i Krzysztofa Gosztyły w Mszy Polskiej H.F. Tabęckiego, do słów ks. Twardowskiego.

Był bohaterem filmu dokumentalnego Tomasza Drozdowicza i Marii Nockowskiej Kolba, na szczęście! (2010), a także książki Aleksandry Iwanowskiej Przypadek nie-przypadek. Krzysztof Kolberger (2007) i Marzanny Graff-Oszczepalińskiej Odnaleźć dobro / Siła codzienności (2008), w której opowiadał w formie pamiętnika o swoim osobistym spotkaniu z prawdziwym dobrem tkwiącym w człowieku.

Już na początku swojej drogi artystycznej zagrał role, o których inni aktorzy marzą całe życie.

Kilka pokoleń Polaków nauczył miłości do poezji. Zapisał się w historii współczesnego teatru jako idealny interpretator bohaterów romantycznych.

W teatrze, filmie oraz radiu był obecny przez 39 lat. Miał tam swoje ważne i rozpoznawalne miejsce.

26 czerwca 2012 roku w gdańskiej dzielnicy Strzyża otwarto skwer jego imienia, nieopodal domu, w którym mieszkał.

Zmarł 7 stycznia 2011 roku.

IX Liceum Ogólnokształcące nosi imię Krzysztofa Kolbergera od 21 stycznia 2015 roku.

Nagrody i odznaczenia

  • 1976 – Nagroda im. Leona Schillera przyznawana przez SPATiF dla młodego aktora
  • 1977 – Srebrny Krzyż Zasługi
  • 1981 – nagroda aktorska na KSF „Młodzi i Film” w Koszalinie za film Kontrakt
  • 1997 – Odznaka Zasłużony działacz Kultury
  • 2005 – Złoty Mikrofon – „za wielkie radiowe kreacje w utworach klasyki polskiej i światowej”
  • 2005 – Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – „za wybitne zasługi w pracy artystycznej”
  • 2006 – Super Wiktor Specjalny
  • 2006 – laureat w konkursie „Mistrz Mowy Polskiej”
  • 2007 – Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – „za wybitne zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, za zaangażowanie w walkę o wolność słowa i wolne media, za osiągnięcia w podejmowanej z pożytkiem dla kraju pracy zawodowej i społecznej
  • 2008 – Złoty Medal “Zasłużonu Kulturzre Gloria Artis”
  • 2009 – Nagroda „Totus” przyznawana z okazji Dnia Papieskiego przez Fundację „Dzieło nowego Tysiąclecia” – w kategorii „Osiągnięcia w dziedzinie kultury chrześcijańskiej”
  • 2009 – Wielki Splendor
  • 2011 – Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie)

Wyreżyserował spektakle

  • 1993 – Żołnierz królowej Madagaskaru w Operze Szczecińskiej
  • 1994 – Nędza uszczęśliwiona w Teatrze Wielkim w Warszawie
  • 1997 – Nędza uszczęśliwiona w Teatrze Wielkim w Poznaniu
  • 1994 – Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale Operze Wrocławskiej
  • 1999 – Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale w Teatrze Wielkim w Poznaniu
  • 1994 – Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków w Teatrze Komedia w Warszawie
  • 1999 – Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków w Operze Szczecińskiej
  • 2005 – Kocham O’Keeffe w Teatrze Bajka w Warszawie
  • 2007 – Henryk VI na łowach w Teatrze Wielkim w Poznaniu
  • 2008 – Konopielka i Wiersze Jana Brzechwy i Juliana Tuwima we Wrocławskim Teatrze Lalek

Seriale telewizyjne

  • 1974 – Ile jest życia – Kacper Janas, aktor, syn Jerzego
  • 1974 – SOS – Marek, chłopak Elżbiety Kostroń
  • 1979 – 1981 - Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy – Dezydery Chłapowski
  • 1985 – Przyłbice i kaptury – narrator
  • 1988 – Komediantka – Henryk Zaleski
  • 1987 – Rzeka kłamstwa – Kaj Gozdawa
  • 1988 – kanclerz – Reinhold Heidenstein
  • 1990 – Modrzejewska – Karol Chłapowski
  • 1993 – Kuchnia polska – Jerzy Bergman
  • 1995 – Ekstradycja – Jerzy, szef UOP
  • 1996 – Ekstradycja 2 – Jerzy, szef UOP
  • 1999 – Ekstradycja 3 – Jerzy, szef UOP
  • 2000 – Przeprowadzki – doktor Zygfryd Reutt (odc. 4)
  • 2000 – Twarze i maski – reżyser Wieluński
  • 2000 – Dom – prezes Radiokomitetu
  • 2001 – Marszałek Piłsudski – kapitan Ignacy Boerner
  • 2002 – W pustyni i w puszczy (serial) – Linde
  • 2002 – Sfora – Ryszard Starewicz „Stary”, szef gangu
  • 2003 – Tak czy nie? – Jerzy Barniłowski
  • 2005 – Oficer − taksówkarz (odc.12, niewymieniony w napisach końcowych)
  • 2006 – Fałszerze - powrót Sfory – Ryszard Starewicz „Stary”, szef gangu

Filmy

  • 1974 – Koniec babiego lata – Józek
  • 1975 – Mazepa – Zbigniew
  • 1997 – Palace Hotel – młody człowiek
  • 1977 – Żołnierze wolności – powstaniec
  • 1979 – Hotel klasy lux – Michał Wojtan
  • 1980 – Kontrakt – Piotr
  • 1980 – W biały dzień – Radziejowicz
  • 1981 – Cień – Andrzej Korwin
  • 1982 – Epitafium dla Barbary Radziwiłłówny – Anonimus
  • 1982 – Jeśli się odnajdziemy – Maciek
  • 1983 – Na straży swej stać będę – Janek Klimza
  • 1984 – Przyspieszenie – reżyser Maciek
  • 1984 – Misja Ninji – Mason
  • 1985 – Dziewczęta z Nowolipek – Ignacy
  • 1985 – Rajska jabłoń – Ignacy
  • 1987 – Klątwa Doliny Węży – Tarnas
  • 1987 – Polska historia kina (telewizyjny)
  • 1987 – Zabij mnie glino – mężczyzna w windzie
  • 1988 – Kornblumenblau – blokowy Kornblumenblau
  • 1988 – Oszołomienie – Korowicz
  • 1989 – Ostatni prom – Marek Ziarno
  • 1989 – Żelazną ręką – Reinhold Heidenstein
  • 1990 – Zakład – Marek
  • 1991 – Kuchnia polska – Jerzy Bergman
  • 1992 – 1968 Szczęśliwego Nowego Roku – Jerzy Bergman
  • 1993 – Dwa księżyce – Jerzy
  • 1994 – Komedia małżeńska – Waldi
  • 1995 – Dzieje mistrza Twardowskiego – dworzanin
  • 1997 – Kroniki domowe – ojciec
  • 1997 – Opowieści weekendowe: Ostatni krąg - konferansjer
  • 1997 – Ucieczka– Ory
  • 1999 – Pan Tadeusz –Adam Mickiewicz
  • 1999 – Wszyscy moi bliscy – Leo
  • 2000 – Zakochani
  • 2000 – Niewypowiedziana wojna – generał Maxime Weygand
  • 2001 – W kogo ja się wrodziłam – Ryszard Lechotycki
  • 2001 – W pustyni i w puszczy – Linde
  • 2002 – Sfora: Bez litości – Ryszard Starewicz "Stary", szef gangu
  • 2005 – Rozdroże Cafe – senator
  • 2005 – Spadek (Inheritance) – Grzegorz
  • 2007 – Katyń – ksiądz Jasiński
  • 2007 – Z miłości
  • 2008 – Senność – psychiatra ksiądz
  • 2009 – Popiełuszko. Wolność jest w nas – ksiądz kanclerz
  • 2009 – Moja krew – lekarz neurolog
  • 2013 – Sierpniowe niebo. 63 dni chwały – profesor Szapiro

Spektakle telewizyjne

  • 1972 – Lucy Crown – Jeff
  • 1973 – Moje serce jest w górach – młody Mąż
  • 1973 – Maskarada – Książę Zwiezdicz
  • 1973 – Don Carlos – Don Carlos
  • 1974 – Popiół i diament – Maciek Chełmicki
  • 1974 – Romeo i Julia – Romeo
  • 1977 – Trzy po trzy
  • 1996 – Nieprzyjaciel – Jakub
  • 2001 – Herbatka u Stalina – Maksim Litwinow

Lektor

  • 1987 – Droga mogiłami znaczona
  • 1989 – Nim słońce wejdzie…
  • 1998 – Adama tajemnice
  • 1998 – Życie pośmiertne Adama Mickiewicza

Dubbing

  • 1973 – Wielka miłość Balzaka – poeta Lesiński w salonie Hańskich w Wiedniu
  • 1976 – Pogoda dla bogaczy – Rudy Jordache
  • 1977 – Anna Karenina – hrabia Aleksy Wroński
  • 1986 – Piotr Wielki –Piotr I
  • 1987 – Na srebrnym globie – Tomasz
  • 1987 – Dawni kronikarze – lektor
  • 1995 – Akwarium, czyli samotność szpiega – Amerykanin zwerbowany przez Suworowa
  • 1998 – Magiczny miecz- legenda Camelotu – król Artur
  • 2000 – Baldur's Gate II: Cienie Amn – Jon Irenicus
  • 2002 – Psie serce – Platon
  • 2003 – August Kardynał Hlond – lektor
  • 2003 – Nawiedzony dwór – Master Edward Gracey
  • 2005 – Jan Paweł II – Karol Wojtyła/Jan Paweł II
  • 2005 – Siostry Lilpop – lektor
  • 2006 – Zniewolony teatr – narrator
  • 2006 – Boskie oblicze – narrator
  • 2006 – Tryptyk rzymski – narrator
  • 2008 – Fallout 3 – prezydent John Henry Eden
  • 2009 – Królewna Śnieżka i siedmiu krasnoludków – narrator